DÜŞÜNCELER

Sensin Oblomov

Size bugün Oblomov’dan ve Oblomovluktan bahsetmek istiyorum. Belki çevrenizde Oblomov’lar vardır da nasıl adlandıracağınızı bilemiyorsunuzdur.  Oblomov, Ivan Gonçarov adlı Rus yazarın 1859 yılında yayınlamış olduğu romanın ve bu romanın başkahramanının adıdır. Kendisi bir Rus soylusu olan Oblomov, yaşadığı dönemdeki toplumsal değişimi gözlemleyen ve kendilerini bu değişimin getirilerinden en az şekilde etkilenecek şekilde konumlandıran diğer soylulardan […]

DÜŞÜNCELER

Ah Boğaziçi Vah Boğaziçi

Boğaziçi Ünivesitesi’nde olup bitenler hakkında, bu üniversitenin mezunu olmam hasebiyle, fikrimi soruyorlar sık sık. Genel itibariyle sessiz kalmayı tercih ediyorum zira hadiselerin bir ciheti siyasete dokunuyor ve okuyucularımın bildiği gibi siyasetten pek hoşlanmıyor ve bu konulara pek girmiyorum.  Boğaziçi Üniversitesi’nde eğitim aldığım yıllar çok geçmişte kalmış olsa da, üniversitenin özgürlükçü yaklaşımının değişmiş olabileceğine ihtimal vermiyorum. […]

DÜŞÜNCELER

Bereketi Yitirmek

Evlerimizde bereketi yitirdiğimizi düşünüyorum ne zamandır. Çoğumuz için de böyle olduğunu zannediyorum. Her şey hızlıca tükendiği gibi tadı tuzu da kalmıyor. Ne cebimizdeki paranın bereketi var ne kilerimizdeki bulgurun. Hızlıca tükeniyor, lezzet vermediği gibi içimizde bir doymamışlık hissi bırakıyor. Bir arkadaşıma anlattım bunu, “misafire yedirmiyoruz ondan” dedi. Bireyin kutsandığı bir çağı kapattık ve geçen seneden […]

DÜŞÜNCELER

Hijyenle Geçti Ömrümüz

Hijyen kelimesinin güncel Türkçe sözlüğe ne zaman girdiğini bilmiyorum. Çok eski olmasa gerek. Son yıllarda popülaritesi gittikçe artan bu kelimenin hayatlarımıza yayılması ile bulaşıcı hastalıkların yayılması benzer dönemlere tekabül eder. Temizleyelim, temiz olalım, temizliğe dikkat edelim derken bu işi bir miktar abartmış olma ihtimalimiz var mı acaba? Ne dersiniz? Malatya şehir merkezindeki Yeni Cami’nin avlusunda […]

DÜŞÜNCELER

Şiddetin Cinsiyeti mi Olur?

“Kadına şiddet” başlıklı haberler sinir bozucu seviyelere ulaşmış durumda. Hem hadiselerin varlığı sinir bozucu hem de bu hadiseler sunulurken mağdurun kadın oluşunun ısrarla ön plana çıkarılıyor oluşu. Ne yani, şiddetin objesi kadın değil erkek olsa, erkek değil çocuk olsa, çocuk değil hayvan olsa bu durum şiddeti normalleştirecek mi? Şiddet sadece kadına uygulandığı zaman mı suç […]

DÜŞÜNCELER

Maymuna Dönüşmek

Düşünmemeye yönelik kuvvetli bir eğilimin olduğu bir dönemde yaşıyoruz. İnsan ekran ilişkisi bağımlılık seviyelerine ulaşmış durumda. Pandemi dönemi bu bağımlılığın ivmesi inanılmaz bir şekilde arttı. Eve kapanmış olan insan bugüne kadar yaşamış olan insanla aynı varlık değil sanki. Eve kapalı insan, ekrana bağımlı insan Neandertal, Sapiens’ten sonra yeni bir tür gibi. İnsanın maymundan geldiğini söyleyenlere […]

DÜŞÜNCELER

Sümer Korkusu

Sümerlerin dünya tarihi sahnesinde yer aldıkları zaman dilimi iki bin yıl kadardır. Söylemesi kolay olsa da iki bin yıllık bir zaman dilimini düşünmesi bile tuhaf geliyor insana. Düşünün ki bir devlet olsun, Hazreti İsa Aleyhisselâm zamanından bugüne kadar var olsun, işte öyle bir şey.  Sümerlerin benim açımdan en belirleyici özellikleri ise unutulmaları. Dünya tarihinden çekildikten […]

DÜŞÜNCELER

Tarihin Sonu

Tarihin sonu yaklaşıyor. Her şey bir bir kaybolacak. Bütün insanlık birikimi yok olacak. Yazılımlar akıllanıp insanı taklit etmeye başladıktan sonra ilk aşama neyin insan, neyin yazılım tarafından yazıldığının ayırt edilebildiği dönem olacak. Bu dönem çok uzun sürmeyecek. Hemen ardından, neyin insan, neyin yazılım tarafından yazıldığının bilinmediği dönem başlayacak. Bu dönem diğerine göre biraz daha uzun […]

DÜŞÜNCELER

Sanal İnsanlar Çıkacak

Geçenlerde, The New York Times’in web sitesindeki bir haber dikkatimi çekti. Farklı ırk ve cinsiyetlerden onlarca insan fotoğrafı vardı haberde. Bu insanlar size tanıdık geliyor değil mi? diye de soruyordu haberin altında. Evet, gerçekten de televizyonda ya da internette gördüğünüz-görebileceğiniz insanlardan hiçbir farkı olmayan bu insanlar aslında yaşamıyorlar. Tamamen yapay zekâ ürünü fotoğraflar üretmişler ve […]

DÜŞÜNCELER

Sosyoloji’nin Doğuşu

İçtima kelimesinin sözlükteki anlamı toplanmaktır. Askerliğini yapanlar daha iyi bilirler bu kelimenin toplanma/toplantı manasına geldiğini. Bu kelimeden türetilen bir kelime daha vardır ki bu da içtimaiyattır. Yani toplumbilim. Günümüzde toplumbilimin ismi daha yaygın bir şekilde sosyoloji olarak bilinmektedir. Sosyolojinin bir bilim olarak ortaya çıkışı 18. yüzyıla kadar uzanır. Bu yüzyıla gelindiğinde o güne kadarki ilmi […]