Petrol fiyatlarında genel bir düşüş olduğunu haberlerden takip ediyorsunuzdur. Ham petrol varil fiyatı 60 doların altına düştü ki iki sene önce bu rakam 120 dolar civarındaydı. Yani dünyada petrol yarı yarıya ucuzlamış durumda. Tüketiciler için iştah kabartacak bir durum. Bir ürün satmak isteyen satıcı “indirim” adlı sihirli kelimeyi kullanarak satışlarını artırabilir-hızlandırabilir. Bu ürünün çok elzem bir şey olması da şart değil. Tüketici, hiç ihtiyaç duymadığı beşinci çift ayakkabıyı sırf bu “indirim” kelimesinin cazibesine kapılarak satın alabilir. Petrol ise ortalama bir tüketicinin hayatında beşinci çift ayakkabısından çok daha fazla yer tutan bir üründür. Günlük hayatta kullanılan birçok ürünün petrol türevi olması bir yana, ulaşım sektörünün de en temel girdisi petrol. Petrol fiyatlarındaki indirim kişisel bütçelerimize nasıl yansıdı acaba?

Petrol fiyatlarındaki indirim ulaşım harcamalarınıza üç farklı şekilde etki edebilir. Hususi otomobil sahibisinizdir ve deponuzu daha ucuza doldurduğunuz için bütçeniz rahatlar; toplu taşıma kullanıyorsunuzdur, toplu taşıma ücretlerinde indirim olur, bütçeniz rahatlar ve son olarak da şehirlerarası seyahatlerinizde kullandığınız otobüs-minibüs-uçak gibi araçların bilet fiyatları ucuzlar ve bütçeniz rahatlar. Bizim ülkemizde bu seçeneklerden birincisi bir miktar gerçekleşirken ikinci ve üçüncü seçenekleri aklından geçiren dahi yok.

Benzin fiyatlarına baktığımız zaman yüzde yirmi civarında bir düşüşün olduğunu görüyoruz. Yarı yarıya bir azalmanın karşılığı bu olmamalı fakat devlet akaryakıttan yüksek oranlarda vergi aldığı ve bu vergi gelirini kaybetmek istemediği için petrol fiyatındaki indirimi akaryakıta aynı oranda yansıtmıyor. Yansıttığı oran ise sadece hususi otomobil sahiplerinin faydasına, toplu taşıma kullananların bundan faydalandıkları yok. Toplu taşıma tarifelerinde ya da şehirlerarası seyahat ücretlerinde herhangi bir değişiklik yok. Bu indirimden faydalananlar bireysel tüketiciler değil yani: Belediyeler, seyahat firmaları, lojistik firmaları, akaryakıt tüketimi yüksek firmalar…

Belediyelerin toplu taşıma ücretlerinde indirim yapmalarını beklemiyorum. Malatya örneğinde zaten toplu taşıma ücretinin yüksek olduğunu daha önce yazmıştım. Normal şartlarda vatandaşa bu kadar yüklenen bir belediye kâr etme imkânını bulunca kaçırmaz tabi ki fırsatı. Kar amacı güden diğer kuruluşlar için de durum aynı şekilde gerçekleşiyor. İndirim, dar gelirlinin cebine yansımıyor.

Sevgili dostlar. Genel resim böyle. Dünyadaki petrol fiyatları yarı yarıya düşmüş fakat bunun balını da kaymağını da yiyenler başkaları. Dün variline 120 dolar para ödedikleri petrolü bugün 60 dolara alıyorlar fakat size satarken yine 120 dolardan almış gibi kar ediyorlar. Fukaranın payına düşen yine gazoz kapağı.